Uptime, bir sistemin (web sitesi, API, bot, sunucu) çalışır durumda olduğu sürenin toplam süreye oranıdır. Tersi downtime (kesinti). "Servisimiz %99,9 uptime ile çalışıyor" cümlesi, belirli bir dönemde yalnızca binde bir oranında kesinti yaşandığı anlamına gelir.
Uptime yüzdesi gerçekte ne kadar kesinti demek?
Yüzdeler küçük görünür, fakat yıl ölçeğinde fark büyüktür:
| Uptime | Yıllık kesinti | Aylık kesinti (30 gün) |
|---|---|---|
| %99 | ≈ 3 gün 15 saat | ≈ 7 saat 12 dakika |
| %99,9 | ≈ 8 saat 46 dakika | ≈ 43 dakika |
| %99,99 | ≈ 52,6 dakika | ≈ 4 dakika 19 saniye |
| %99,999 | ≈ 5,3 dakika | ≈ 26 saniye |
Küçük bir Discord botu için gerçekçi hedef genellikle %99–%99,9'dur; her "dokuz" eklemek maliyeti ciddi biçimde artırır.
Uptime izleme nasıl çalışır?
Bir izleme servisi, adresinize belirli aralıklarla HTTP isteği gönderir ve yanıtı değerlendirir:
- İstek atılır (ör. her 5 dakikada bir
GET https://botum.example.com/). 2xx/3xxyanıt gelirse "ayakta",4xx/5xx, zaman aşımı ya da bağlantı hatası olursa "kapalı" sayılır.- Geçici hatalara karşı genellikle ikinci bir doğrulama yapılır; ardışık başarısızlık olursa kesinti ilan edilir.
- Durum değişince bildirim gönderilir (e-posta, Discord/Telegram/Slack webhook).
- Sonuçlar saklanır; uptime yüzdesi ve gecikme (yanıt süresi) grafiklenir.
Discord botları için neden önemli?
- Bot çökerse siz fark edene kadar kullanıcılar komutlara cevap alamaz.
- Replit gibi uyuyan platformlarda bir adresi düzenli ziyaret etmek, projeyi uyanık tutmak için kullanılabilir (garanti edilmez: ayrıntı).
- Kesinti geçmişi, sorunun saat ve sıklığını gösterir: "her gece 03:00'te düşüyor" gibi örüntüler bulunur.
Botun kendisi bir web sunucusu olmadığı için, botu doğrudan "ping'lemek" mümkün değildir. Bunun için botun yanında küçük bir sağlık (health) adresi çalıştırılır ve izleme bu adresi kontrol eder. Bu adres yalnızca "çalışıyorum" demelidir; gizli bilgi dönmemelidir.
İyi bir uptime izleme servisinde aranacaklar
- Kontrol aralığı: 1–5 dakika çoğu durum için yeterli.
- Çifte doğrulama: tek bir hatalı istekte alarm vermemesi.
- Bildirim kanalları: Discord/Telegram/Slack/webhook.
- Gecikme grafiği: yavaşlamayı kesintiden önce yakalamak için.
- Herkese açık rozet / durum sayfası: topluluğunuza şeffaflık.
- Güvenlik: servis iç ağ adreslerinize istek atmamalı (SSRF koruması).
Revolvant'ın Uptime İzleme servisi bunları sağlar: 5 dakikadan başlayan aralıklar, iki aşamalı doğrulama, mevcut bildirim kanallarınız, 24 saatlik/7 günlük uptime yüzdesi, gecikme grafiği ve README için rozet.
Uptime ≠ doğru çalışma
Bir adres 200 dönüyor diye botunuzun doğru çalıştığı garanti değildir: keep-alive sunucusu ayakta olsa da bot Discord bağlantısını kaybetmiş olabilir. Daha güvenilir bir "sağlık" adresi, botun gerçek durumunu döndürür:
// Bot Discord'a bağlıysa 200, değilse 503 döndür
app.get('/health', (req, res) => {
const ok = client.isReady();
res.status(ok ? 200 : 503).send(ok ? 'ok' : 'bot hazır değil');
});Böylece izleme, yalnızca web sunucusunu değil botun gerçek bağlantı durumunu da izler.
Sık sorulan sorular
Uptime izleme ücretsiz mi yapılabilir?
Evet. Birçok servis sınırlı sayıda monitörü ücretsiz sunar; Revolvant üyeleri de panelden monitör ekleyebilir. Limitler plana ve yönetici ayarına göre değişir.
Ping ve uptime izleme aynı şey mi?
Kavramsal olarak benzer: ikisi de bir adrese düzenli istek atar. "Ping" genelde ICMP isteğini; uptime izleme ise çoğunlukla HTTP(S) isteğini ifade eder. Web servisleri için HTTP kontrolü daha anlamlıdır.
Uptime izleme botumu uyanık tutar mı?
Bazı platformlarda adrese gelen istek projeyi uyanık tutabilir; fakat bu platformun politikasına bağlıdır ve garanti edilemez. Uptime izlemenin asıl işi kesintiyi haber vermektir.
Kaç dakikada bir kontrol etmeliyim?
Çoğu bot için 5 dakika yeterlidir. Çok kısa aralıklar sunucunuza ve platformun kurallarına gereksiz yük bindirebilir.
Replit botunuzu izleyin
Adresinizi 5 dakikada bir kontrol edelim; kesintide haber verelim.